Ceza hukuku, toplum düzenini sağlamak amacıyla hangi fiillerin suç teşkil ettiğini ve bu fiilleri işleyen kişilere uygulanacak yaptırımları belirleyen bir kamu hukuku dalıdır. Suç işleme iddialarını kapsayan kamu davalarını ve şahsi ceza davaları içeren alandır. Suç fiilleri kabaca kasten veya taksirle işlenen fiiller ve kabahatler şeklinde sınıflanabilir. Suçlamanın ağırlığına göre asliye ceza mahkemelerinde ya da ağır ceza mahkemelerinde yapılan yargılamaları kapsar.
Hem yargılananlar hem de şikayetçiler bu davaların tarafı ve unsuru olarak yer alırlar. Sulh ceza hakimlikleri de tutuklama ve bazı yan işlemler bakımından bu alana dahildir. İdari para cezaları (trafik idari para cezası, çevreye ilişkin ya da belediyelere özgü idari para cezaları) da yapılacak itirazlar bakımından ceza yargılamasının konusu olabilmektedir.
Suç ve ceza ilişkisi ana kaynak olarak Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında düzenlenirken, yargılama kuralları ve yöntemleri ise Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) ile belirlenmektedir. Trafik kanunu, belediye mevzuatı, çevre ve turizm mevzuatı, çalışma hukuku mevzuatı gibi birçok özel kanunlar alanı içinde de ceza hukukunu ve yargılamasını ilgilendiren hükümler ve işlemler bulunmaktadır.